Prawidłowe odżywianie w chorobie refluksowej

Choroba refluksowa jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych w krajach rozwiniętych. Najczęściej występującą formą jest refluks żołądkowo-przełykowy i polega na zarzucaniu treści z żołądka do przełyku, co objawia się zgagą, bólem i pieczeniem w nadbrzuszu, kwaśnym odbijaniem, a czasami bólem podczas przełykania.

Objawy nasilają się 0,5-2 godziny po spożytym posiłku oraz w pozycji schylonej i leżącej. Za przyczynę uznaje się wadliwą pracę dolnego zwieracza przełyku, który stanowi przegrodę pomiędzy przełykiem a żołądkiem. Mogą to być zaburzenia motoryczne lub wynikające z obniżonego ciśnienia w jego obrębie. Czynnikami ryzyka refluksu, na które mamy wpływ jest otyłość i palenie papierosów.

Refluks żołądkowo-przełykowy stanowi również częstą dolegliwość w okresie ciąży. Leczenie składa się z 3 nieodłącznych części: farmakologicznej (ustalanej indywidualnie przez lekarza), zachowawczej (modyfikacja stylu życia) oraz żywieniowej.

Modyfikacje stylu życia, które mogą zmniejszać objawy

Objawy refluksu nasilają się podczas schylania oraz leżenia, dlatego w szczególności bezpośrednio po jedzeniu oraz zazwyczaj do 1,5h po należy unikać tych czynności. U niektórych osób opróżnianie żołądka przebiega tak wolno, że kolację mogą zjeść najpóźniej 4 godziny przed snem. Nawet zachowując odpowiedni odstęp czasowy pomiędzy ostatnim posiłkiem a snem, osoby z refluksem nie powinny spać na płasko, lecz kłaść głowę na dość wysokiej poduszce, co zapobiega cofaniu się treści z żołądka do przełyku.

Dodatkowym czynnikiem nasilającym objawy u niektórych osób jest noszenie obcisłej odzieży, szczególnie chodzi o spodnie z wysokim stanem, które uciskają okolice brzucha. Jedną z częstych przyczyn refluksu jest nadmierna masa ciała, ponieważ zwiększa się wtedy ciśnienie w jamie brzusznej. Często jedynie powrót masy ciała do prawidłowej pozwala na uwolnienie się od objawów.

Czynnikiem pogarszającym przebieg choroby jest palenie tytoniu – długotrwale obniża napięcie dolnego zwieracza przełyku, co może sprzyjać wystąpieniu objawów. Dodatkowo palenie zmniejsza wydzielanie śliny, która oczyszcza przełyk z kwaśnej zawartości, a więc może zwiększać uszkodzenia nabłonka przełyku.

Ostatnim omawianym czynnikiem jest stres – często obwiniany o powstawanie wrzodów żołądka, jednak można mu przypisać dużo dłuższą listę zdrowotnych „antyzasług”, w tym nasilanie objawów choroby refluksowej.

Jakie zmiany wprowadzić w żywieniu?

Przede wszystkim posiłki powinny być małe objętościowo, lecz spożywane regularnie i często, 5-6 razy dziennie. Posiłki obfite rozciągają żołądek, co powoduje jednoczesne osłabienie dolnego zwieracza przełyku. Dolegliwości największe są w pozycji leżącej, dlatego kolacja powinna być jedzona co najmniej 3-4 godziny przed snem. Medyczna nazwa zalecanego sposobu żywienia to „ dieta łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego”.

Chodzi o to, by ograniczać produkty m.in. zwiększające ilość kwasu wydzielanego do żołądka w celu strawienia pokarmu. Dodatkowo modyfikuje się dietę pod kątem regulacji stymulacji receptorów przełykowych, opróżniania żołądka i ciśnienia dolnego zwieracza przełyku. Biorąc pod uwagę te wszystkie parametry produkty, które m.in. należy wykluczyć to przede wszystkim soki z owoców cytrusowych, sok pomidorowy, ostre przyprawy i warzywa cebulowe – mogą nasilać ból.

Dodatkowo częstość epizodów zarzucania treści pokarmowej może zwiększać alkohol, kawa, czekolada, napoje gazowane. Jest też wiele innych grup produktów, które modyfikujemy w przebiegu leczenia, jednak są one dobierane indywidualnie według tolerancji pacjenta i uwzględniając choroby współistniejące.

Możliwe skutki nieleczonego przewlekłego refluksu

Często choroba refluksowa jest bagatelizowana przez pacjentów, zgaga po posiłku, czasami ból i zarzucanie treści pokarmowej do przełyku w trakcie łagodnego przebiegu choroby nie wydaje się specjalnie groźne. Jest jednak inaczej, wskutek zarzucania kwaśnej treści pokarmowej do przełyku uszkadzana jest jego błona śluzowa – niedostosowana do kwaśnego środowiska jakie panuje w żołądku.

W długotrwałym przebiegu zostaje ona przebudowana – zwiększa się ilość komórek walcowatych, charakterystycznych dla żołądka. Tworzą się nadżerki, stan zapalny, może dojść do zwężenia przełyku. U około 10% chorych występuje tzw. Przełyk Barretta, który jest stanem przedrakowym, wymagającym ciągłej kontrolo endoskopowej z badaniem histopatologicznym. W 0,5% przypadków rocznie zmiany te przekształcają się w raka przełyku.

Choroba refluksowa i odpowiednia dieta – podsumowanie

W przebiegu leczenia choroby refleksowej przełyku powinny być uwzględnione 3 aspekty:

  • leczenie farmakologiczne,
  • modyfikacje stylu życia,
  • odpowiednia dieta.

Indywidualnie dobrana dieta, uzupełniona o leki, zmniejsza częstość lub zupełnie eliminuje epizody zarzucania treści z żołądka do przełyku, uwalniając od przykrych objawów. Powinna być stosowana przez cały okres trwania choroby, a szczególnie podczas zaostrzeń. Zmniejszy to ryzyko powstania wielu groźnych powikłań.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o żywieniu w tej chorobie oraz mieć indywidualnie ustawiony plan żywieniowy w celu maksymalizacji efektów leczenia, zachęcam do zapoznania się z ofertą diet i zapraszam na konsultacje!

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij